وا ژه های سر گردان

 

                                                  به نام خدای خوبی ها

                                                  واژه های سرگردان

در جستجوی خدا بودم.

اورا نیافتم که هیچ ؛ خودم را نیزگُم کردم.

تکاپو می کنم .

باز نشستن هرگز!

همچنان پویا می مانم.

یقین دارم که پویاگرم.

ایمان دارم که می جویم.

جویباری در همین نزدیکی هاست.

تشنگی ام برآن دلالت دارد.

شک من عین ایمان است.

بالاتر از ایمان شما!

سلام هگل ! سلام ارستو ! سلام اویسینا !

سلامی از نوع وداع.

من فلسفه نمی دانم.

فیلسوف !؟

حیف از این واژه‌ی آهنگین که در شعر نمی گنجد.

از فلسفه بوی فلاتون می آید.

بوی جمهور و حکمت!

من تبعیدی افلاتونم.

مرا از شهر دانش رانده اند ، هگل!

تو که با مطلق مخالفی ، به من بگو ،

آیا فطرت من هم زاده‌ی ذهن من است؟

آری یا نه ؟ زودشو !

مراجعه کن به تز وانتی تز خویش.

به صغرا کبرای دیالکتیک خود.

منطق تان گمراه کننده است.

های شاگردان سقراط ؛ گلاکون ها !

های حواریون مسیح ؛ اسخریوط ها !

و البته های یاران محمد ؛ پدرگربه ها !

وهای انسانمداران انسانگای ؛ اومانیست ها !

چه کردید با خداوندگار تان؟

سکوت. سکوت. سکوت.

شعرمن شعر است.

از وزن تهی.

از قافیه مستثنی.

از مافیه وز وافیه و شافیه و عافیه ...خالی!

واژه های سرگردان است ،

در کوچه های خیال.

نه ؛ کوچه ها ، خیابان ها مال شما.

خیال هم ارث مادرتان ، روسپی خانم خدا !

مال بابای قلابیّ تان.

هرچه برسرش می مالید ، بمالید.

هرچه لقبش می گذارید ، بگذارید.

یک لست بی سر وپا :

خدا ، طبیعت ، ماشین ... ریش ، صلیب ، دستار ... ذات ، مطلق ، واجب ... مفلر ، کریوات ، مینی ژوب...آتش ، مُغ ، بتکده .... پاپ ، مردوک ، ملا... تائو ، مائو ، گنگا... ستاره ، سینما ، سکس... لبرالیزم ، کمونیزم ، ارتجاع ... تزویر ، زر ، زور ... سناتور ، آماتور ، دیکتاتور ...

سپید ، زرد ، سیاه ....پدر ، پسر ، جوهر... جزء ، کل ، هنر ... قبیله ، آتون ، نمرود... رام ، کریشنا ، ارجون ... یهوه ، یهودا ، بودا... خلیفه ، قیصر، کسری... رنسانس ، دموکراسی ، پایان تاریخ... ژوپی تر ، ژونون ، می نروا ... توتم ، تابو ، نیروانا ... بگوان ، سگوان ، پشگوان  و ...

وای زیاد شد ، خیلی زیاد.

با این همه خدایگان نقلی و ملیونها فرزند خلف و مفت خوارش چه کار کنیم.

اما جان مادر تان.

جان خدای چرب تان.

بر سر ما شیره نمالید.

نه کلاه گشاد.

نه نعلِ وارونه !

من به خداوندان ستمگر تان ایمان نمی آورم.

ما به خدای مسخره‌ی تان ایمان نمی آوریم .

اخوان الشیاطین !

من برادر حرامزادگان نمی شوم.

فی سبیل الله ،

در صراط المستقیم ،

جماعت کوچکی هستیم.

حزب الله گرچه اندک است ،

اما پیروز است .

رستگار است.

واژه های سرگردان!

از کوچه های خیال پا کشیدیم .

شدیم بی خیال.

از پس کوچه های تشریفات نیز.

فقط آهنگ باقی مانده است.

شاید به زودی از شر آن هم خلاص شویم.

آن وقت شعر ما شعر می شود.

شعر آزاد !

شعر بی رنگ !

اما نه سپید ، اما نه سیاه !

بی رنگ ، بی مزه .

این که شعر نیست.

پس شعر شما را چه بگوییم ؟

آری ، هیچ است.

اما ، پوچ نیست.

پیچ است . می شگافد.

مواظب تان باشید . پدرود.

                                       ( سید علی موسوی )

 

 

 

 

 

 

 

جزیره ى عشق / دفتر اول از دیوان چکاوک

 

                                                                 دفتراول

                                                             جزیره‌ی عشق

شامل سی ودو غزل  که درسال 1378  تا 1387 خورشیدی ،  به ترتیب الفبای پارسی سروده شده و در مجموعه های گوناگون چاپ وبه نشر رسیده است .
سروده ها یک کم تفننی اند وویژگی مهم شان اینست که درهرغزل آغاز وپایان  بیت ها را حروف (نگارکها) مشابه است و اهل شعر  می داند که  سرودن این گونه اشعار دشوارتر است.

                                                           ای عشق   

              الا  ای عشـــــــــق  ای معنای زیبا             دلم را زنده  بنما  چــــــون مســیحا

              الا  ای   آبروی   آدمیـــــــــــــــــزاد            ضـــمیر داغ  در اندام بـــــــــــودا

              از اکـــــسیرتو جان ما جـــــــهان شد          ز قــــــعر خــاک تا عرش معـــــلا 

              الا ای منتـــــهای  صدق و ایثــــــــار         طبیب  درد مـــــــولانای  دانــــــــا   

              الا ای زندگی ، ای روح  ، ای جـان           مرا  امروز معـــنایی  به  فـــــردا

              ابر مردی که سقراطش حریف است           نظر کی می کند بر پورســــــــــینا

               اگر از ســــــاغر و می گفت حافظ            وسعدی از خط و خال و چلیپــــــا 

               از آن لولی شـــــــهرآشوب و افغان            به خال هندویش بخشش  بخــــارا

               ادا باید  نمودن عهد  مجنــــــــــون             نمودن ســـــــــجده پیش پای  لیلا

               اخـــــیرش خرقه  و عمامه‌ی  دین             گرو کردن به ساقی شوخِ رعنــــا 

               اصول زندگی  از عشق  ما راست             حیاتی  جـــــــاودانی  پاک و  والا  

**************
عِرفان

بر گیریک دو جام وتعارف بکن شراب          مفتی  رفیق  دیر شد و محتسب  خراب

با ما ترحمی بکن ای یــــار و جلوه زن           نور زجاجه ات به دل و جان بتــــــاب

بیزار  گشته ایم   زقال و مقال  شــــیخ            پرگوش ها زپنبه و پرچشم ها زخواب

بس کن حدیـث عقل که از سرپریده است       هاتف ز پشت کوه همین می کند خطـــاب

بابا مرا به مکتب طب برد و شاد  شـــد          دنبال عشق  بودم  و دارو  شراب ناب

بیماررا به مکتب عرفان  دهیـــــــد راه            شافی‌ی  بی اجوره و درمان بی عذاب

تقصیر دیو چیست اگرخانه ات سیاست            آمالِ نفس سر کش دنیاگران ســراب

بردار توشه ای که جرس ناله می کند :        الغوث یا رفیق !  حبیبی ، بکن  شــتاب!

****************

تاک یقین

پروای دهرچیست مرا ای خمار،چُپ
مردان راه را نسزد این دیـــــار،چُپ

پشمینه پوش گر برود درسرای عیش
اورا عذاب هردو جهان در کنار ،چپ

پای عزیزوانگه که آمد بروی چشــم
دردیده ریخت سرمه ی بلقیسیار،چپ

پرکرده جام ما زدخترتاک یقین بنوش
در روزحشرکی دهدت زینقرار، چپ

پیــــران چراغ راه بود از برای خلق
ازاین صراط کی گذری بی نگار،چپ

پشت سرم شمردی گناهم صد وهزار
بخشـــم اگرچه جمله خداوندگار،چپ

پندی که داد چاوک نالان به موسوی
ازجان شنید وبود دران مرغزار چپ

پیرانه سرچوعشق جوانی به ســرفتاد
بر خاص وعام قصه ی ما آشکار،چُپ

************
شب برات

تا رفت آب عشق تو درسینه ی نبات
بلبل همی سرود صفات تو عین ذات

تنـــها نه نوح مالک آن بام لاغریق
دامان اهلُ بیت نبی عرشه ی نجات

تابوت مومیایی من بازکن که باز
ازلابلای جلوه ی اومی دمدحیات

ترسم که سنگها به تماشای روی او
بیجاشوند یکسره چون لات یا منات

ترک وعرب زطرف نگاه تو نامدار
ماراکه نام نیست بده کام مان زکات

تا قاصد ازظهورتومارا خــبر دهد
سرها قدم شوند به بغداد ودرهرات

تعجیل درطلوع بکن ای آفتاب حسن
دور فراق سرشد واینک شب برات

تیماراین زمانه نه مجنون که موسوی
درهجردلبری شده اینگونه بی ثبــات

**************
الغیاث

ثمر نبود مـــرا از باغبانی الغیاث
نچیدم میوه ی شاخ جوانی الغیاث

ثباتی نیست در قـــول بت وحشی
نمی ماند زخود حتی نشانی الغیاث

ثنایاها چو گوهر پشت یــــــاقوت
توگویی گل شگفته ناگهانی الغیاث

ثریـا گرچه می رقصد در افلاک
فرود آید ولی با جانفشانی الغیاث

ثمن ما را قلیل و ادعا بســیاراما
تن بیمار، دست بی تبانی الغیاث

ثواب رنج بلبل را برای باد دادندی
گل ازشرمش برنگ ارغوانی الغیاث

************

ثارالله

جانم فدای دلبرسرتا به پا ســـراج
پاشیده بذرعشق بجان ودل ومزاج

جام جهان پراست زسودای"من حقم"
می خیزد این شعار زخاکستر حلاج

جرم شهید عشق که شارع به رمزگفت
باخون نمودغسل وکفن نیست احتیاج

جســـم شریف ونازتوخاک عراق را
مسجودخلق کرده وهم کعبه ی حجاج

جلاد گرچه مرگ  ترا هدیه می نمود
باخون سرخ  داغ سیاه کرده ای علاج

جویای کوی یار نخواهد بهشت غیر
فرهاد رابه قصرکسی نیست احتیاج

جانسوزبوسه ای که به پروانه داد شمع
آیین عشق را بود این آشـــــــنا  رواج

***************
تا هیچ !

چرخ فلک به گردش و آن گلعزارهیچ
چشم صنم به گریه وآن جویــبار هیچ

چندان گریست آهوی صحرابه حال من
چشم غزال  یارنشد  شرمـــــسار هیچ

چاه عمیق  صبر شده  پر زخون  دل
چرت نگار نیست بر این روزگارهیچ

چون عندلیب شاخه ی گل تاج سر بکن
چی جوهریست خاک ندارد قرار هیچ

چاروده ماه سربکشـــــید از درون ابر
چاپش به قلب ماندوخودش ماندگارهیچ

***********

معراج

حاشا که روی خویش کنی بر ددان مباح
این جلوه منظریست که برعاشـقان مباح

حاصل نشد زتاک مرا مستی و جنون
جامی زچشمه سار لبت بردهان مباح

حیف است دلبری چو تو درلابلای خار
بلبل بنال در چمنت شد همـــــان مباح

حالا مرا ز مـــردن و زولانه باک نیست
هنگام  مرگ خاک توام در دهان مباح

حب تو تاج ساخت مرا دررواق عشــــق
صلصال گنده راعجب است آنچنان مباح

حزب خدا به دیده ی سالک حقیر نیست
دلق حقارتست به ما عاشـــــــــقان مباح

حسنی چنان که  دلبرما  راست  درجمال
 مفتی کند به  درگه ی اومال وجان مبــاح                               

*************
فرخ

خرم آن لحظه که بوسم لب زیبای توفرخ
بردیــــــــده کـــشم خاک کف پای تو فرخ

خصمی که مرا کرده اســـــیرغم گردون
مدفـــون کـــنم زیرقـــدم هــای تو فرخ

خودخواهی من می رود ازدست که دستان
زنارشــــــود درکمــــــرنای تـــــو فـــرخ

خال سیه وگونه ی اسپید عجیب است
اضداد شـــده جمع به عذرای تو فرخ

خود پرده نشین باشی ورویت همه جا نقش
دل بیند و اندیشــــه به رویــــای تو فرخ

خدمت به سرای تو بود پادشــهی ام
جان ودل من عاشق سیمای تو فرخ

***********

غارتگردل

دلبری آمده درشهر که ایـمان ببرد
عزت وننگ زهندو ومسلمان ببرد

داستان من و اوگرچه درازاست ولی
این سفر کاخ صبایم چو سلیمان ببرد

دین وایمان مرا برد زنم خنده زشرم
خنده ام نیز سپس با لب خندان ببرد

دولت وسیم  ترا کرده زلیخای   زمان
ورنه بایک نظرش یوسف کنعان ببرد

داغ  برسینه ی آلاله که زد صانع عشق
وصلت  نمنمک جوی  به  حرمان ببرد

**************
درد لذیذ عشق

ذکردیدارت لذیذ وبرق چشمانت لذیذ
یاد آغوشت لذیذ وسوزهجرانت لذیذ

ذاکرعشق تو بودن، تاسراپا سوخــــتن
بعد با اغیارگفتن : عشق سوزانت لذیذ

ذات بی عیبت اگر معشوق خواندم عفوکن
 چون مرا دلدار خواندن  نام  جانانت  لذیـذ

ذبح اسماعیل  ابراهیم  را  دشوار نیست
بارها   گفتن   ذبیح الله  به  قربانت  لذیذ

ذلتم  در کوی  دلبر سروری  باشد  هنوز 
ای که هم دردت  لذیذ و نیز درمانت  لذیذ

ذیل جان دادن اگر باشد  مرا  آغاز وصل
 زودتر ای دوست!  تا آغازو پایانت  لذیـذ

***********

خرامان

رحمی  کن و دریابم ، ای ساقی  نیکوکار
دل نیست مرا اینک ،ازدست خودش افگار

ره  تا  درمیخانه  بگشای وبه مفتی گوی
 بیگانه شدم ازخود من مستم  وتو هشیار

رندانه  همی  نوشم از جام  می  وحــدت
ای شیخ چی می دانی حال من وختم کار

رسم است هنوزاینجا  تعظیم بت  وحشی
گرنیک نظرداری سر هاست بــپای دار

راهب  نرسی  ترسم   با  خفتن  و  ترسیدن
سالک زتلاش خویش گـردیده ســـــــر پرکار

رفتیم به هرمنزل دیدیم  شــــــکوه عشق
گویاکه به هرجابودهم صاحب وهم بادار

رفتار خرامانت جـادوی جوانان است
من پیرم ودربندت هیهات ازاین دلدار

رازدل خــــود هرگـــاه با یارهمی گــــفتم
می گفت که عاشق راراهیست بسی دشوار

رمزی که مرا باشد پایان فراق دوسـت
یارب بکن الهامی برعاشق خواروزار

***************
ایام نهال

زود شو راه بیفتا که مجال است هنوز
نو بهــاردل و ایام نهــــال است هنوز

زهر هجران تو هر چند جگر پاره کند
شربت وصل تودرکام حلال است هنوز

زورق  کاغذی را کس نبرد در دل  بحر
کشتی عقل درین وهم و خیال است هنوز

زمن ای باد  بگو این خبر زار به یــار
سائل کوی تو در حال سؤال است هنوز

زهره هر چـند  کند  بزم سماوی روشن
درزمین طلعت روی تو مثال است هنوز

زلفش آشفته و آشفته تر از آن  دل من
آب لعلش به لب تشنه زلال است هنوز

زخم آن تیرکه صوفی به دل نازک من زد
به خدا سرخ تر از خون غزال است هنوز

زندگانی چی عجب لیلی و آن قافله ی شوم
زان عجب ترکه مرا فکروصال است هنوز

***********
 ژنده پوش

ژاله ی عشق آمد وشد واژگون دیواردژ
بگذر از دیوارغلطیدی همه آثـــــار دژ

ژرفگویی قصه ازایوان کسری می نمود
پادشاها  دیده  بگشا  بسته شد  طومار دژ

ژنده پوشی تاج  قیصرکرد زیرپای  لِه
امی ای سبک جدید انداخت براخباردژ

ژاژخایی گفت خلاق است شمشیرنیاز
گفتمش شمشیرعلمش فاتح اعصار  دژ

ژغندش تاگوش ماهی دردل دریا نشست
جوهرش شد  توتیا  بردیده ی  بیـمار دژ

ژندگی ی جسم و روح با آستین ژنده پاک
طرح  اصلاح  بشر خوش داد برافکار دژ

ژیوه  کن  زنگاردل  با آب  رود  معرفت
طرح  دیگر ریز اندر دفــتر و دربـار  دژ

***********
نازنین

سحر است  در تبسم  این  نازنین  عروس
بازاست غنچه ی دهنش چون چشِ خروس

سالم  نمانده قلب من از زخم های  چـــــند
کز ناوک  نگاه تو خـــوردم  شب  جلوس

سهل  است  خار وخاره خلیدن به  دست و پا
حاجی چومیرسی به کعبه مخورغصه وفسوس

ساز و سرود  گرچه غم  از سینه  می برد
در مکتب  خلوص  نمی زیبد  این دروس

سودای دیر وصومعه ومـــسجد  و کنشت
دیگرنمانده است در اندیشه ی نفـــــــوس

ساییده کرد بینی عاقل خــــــدای  عشق
دیوانه  خنده  می کند و هوشیار عبوس

ساقی بریز باده که از طبع  شـــــــوخ ما
برباد  گشته  خانه ی دیو و دد و دیــــوس

سالی گذشت و عمر بشر را چی  اعتبار
امروز را معامله کن با کنــــار و بــوس

**********

سیاسی روسبی

شبی در خواب دیدم  یار خود خوش
که می خواندی مرا هردم به  آغوش

شــــــب  دیـــگر  که  بیدارم نمودند
خیـــال دوش می زد بر دلم جــــوش

شرایط   در  تحول ها  رقم  خــورد
به کـــــام ما نمی زیبد  لب   نــــوش

شنـــــــودم از حکیـــم  نکته سنجی
به بزم نکته دانان  بهِ  که  خامـوش

شهنشاهی  که از کاخش غریب است
بزودی  می کند  کشور سیاه پـــــوش

شرارت های  این پیر    ســــبک سر
نمی گــردد  ز یـــــــاد    ما  فراموش

شعورت  ای  خراســــانی کجا شـــد
همان یوغ  و همان زور و زر  دوش

شما  را موسوی درد آشـــــــنا یافت
به حرف آشنای  من  بکن  گــــوش:

شرافت  را چه  ارزان   می فـــــروشد
سیــــاسی  روسبی ، شــلوار  بر دوش!

***********

خاص و عام

صبح تا دید آن شمایل گاهی عام  وگاهی  خاص
جست وخیزان درمحافل گاهی عام وگاهی خاص

صبر ما  دیگر ســـرآمد  چون کنم  با سوز عشق
پاره  کردم  پاره ی  دل گاهی عام و گاهی خاص

صالح هشـــیار می خواند  مــرا در ترک  عشـق
گـفتـش ای دانای غافل گاهی عام  و گاهی خاص

صد دلی در بند  زلفانت  ولی  یک  دل  نــکرد
هیچگاه کام تو حاصل گاهی عام  و گاهی خاص

صاحب  بتخانه  ما را می کشد  در جرم  شرک
کس ندیده همچو قاتل  گاهی عام و گاهی  خاص

صحبت نوح است در کشتی زطوفان باک نیست
می شود نزدیک ساحل گاهی عام  و گاهی خاص

*************
عالی جناب !

ضایع مکن زمان که وطندار شد مریض
حاکم به ارگ و پیر به دربار شد مریض

ضامن  مشو  سلامت  عالی  جناب  را
چون در نظام او درو دیوار شد مریض

ضرب است وجمع؛موسم گرما نمی رسد
بیچاره  زیر برف و پی کار شد  مریض

ضعف درون این اداره هویدا بسان روز
از فرق تا  قدم  همه  انگار شد  مریض

ضرب المثال عامه  زچاقی  و لاغری
ازعیش و فقرهردو به یکبارشدمریض

ضابط نگاه دار به  دیوان  درد خویش
اینک پزشک  برسر بیمار شد مریض

ضیغم نهاده نام ؛ ولی نیست گربه ای
چاوک به ناله گوی که افکارشدمریض

*********
بقالان دین

طره اش  را باد  می کردی  بساط
می فشاندی مشک ومی دادی نشاط

طــــرفة العینی   نصیب  ما  نشــد
ورنه  نی پرونده بودی نی صراط

طوطی خوش ذوق می خواندم به نظم
ما  کجــــــا  بودیم  و نظم  و انضباط

طالع  ما را   بنام  عشق  خــوان
در  کتابم  نیست  باب  احـــتیاط

طبله  و نشــــــخوار  بقالان  دین
هـــردو  می  آیند  از کنج  رباط

***********

( ظا )

ظریف و دلکش و چکاوه الفاظ
بدین خوبی نمی یابی  به عکاظ

ظفر گر همدم  کلک غزل  بود
همه بیدل،همه  سعدی  و حُفاظ

ظرافت ها  به  شیوایی  فزودند
زقند  پارسی  پر کـــــام  وعاظ

ظلمات است با" ظا " نظم بستن
نه  ذوق  موسوی آید نه  جُحاظ

 

*************
بی دفاع !

عیبم  مکن گر عاشقم  ، درمانده ام  چون بی دفاع
دشنام تاکی می دهی ، من مانده ام  چون بی دفاع ؟
                                                            عاشق ملامت می کنی ، درسر بود عشق وجنون
                                                             دیوانه را باید  دوا ،  سوزانده ام چون  بی دفاع  ؟
عاقل نمی داند که ما ، اســـــــــتاد حکمت بوده ایم
سقراطم و در دادگاه  ،   بازنده ام چــون بی دفاع ؟
                                                             علمی که بارش شک بود ، زهریست اندرکام خلق
                                                             بیزارم از قال و مقال ،  افگنده ام  چون بی دفاع ؟
عالم کجا ، خفتن کجا  ؟  از باد  آبســـــتن   کجا  ؟
اندر جوابش  بازهم  وامانده ام  چــــون بی دفاع ؟
                                                             عـــارف فقط داند که ما ،  بیمار جــــــــام  حیرتیم
                                                             با چشم  تحقیرم  مبین ، ترسانده  ام چون  بی دفاع
عَلّمتنا اَسماءَکم  ،   بودیـم   ورنی  خــــاک  پست
سُبحانک یا خالقی  ،  من بنده ام  چــون  بی دفاع
                                                            عابد به شب گرگی ، ددی ؛ انســــان کجا پیدا کنم ؟
                                                            اندرز من چون می کند  ، رنجانده ام چون بی دفاع

عشق است و شورت " موسوی " با شعر دلکش سوزوساز
                          هرگز  مبادت غصه ای  ،  کاینده ات چـــــون بی  دفاع !

                                                                                     کابل 24 /  7 / 1391

لاله ی آزاد

غم خال تو زند بر دل هر لاله یکی داغ
لابد از روز ازل گوشــــه  فتادیم   زباغ

غصه ی  آب  نداریم  و فراغیم  زشخم
نم  باران  تو  کافیست  به آزاده  فـراغ

غافل ازوضع زمان است سرکوچک شیخ
دانه  و دام  نکردند  فراهــــــم  به  کلاغ

غربت ما به زمین حاصل سرپیچی ماست
ساقی عمرت به درازا من و اینگونه ایاغ

غمزه ی عشق اگر همدم من بود چی باک
عاقبت  منزل   محبوب  بگیرم  به  سراغ

غرض از زندگی جز عشق وتغزل نبود
من و یارم  به همین شیوه ببستیم  چناغ

غل  و زنجیر به پای بت  وحشی  نکنید
که  ورا  خانه به صحرا بود و ماه چراغ

غزل  چاوک  محــــروم  دل  سنگ  تپاند
قفس   تنگ  کجا و من  شوریده  دمــــاغ

**********
قند پارسی

فدای  پارسی  گویــان این  طرف
که با قند  و شکر آمیختند   حرف

فســــون کردند  با  تشبیه و ایجاز
طلســـم  استعاره  صنعت  ژرف

فغان کاین یارشیرین گوی  شیراز
ربوده شربت وشیرازه ی  ظرف

فرار ا زسبک  شان  دشوار  باشد
چه آب چشمه ساران حاصل برف

فصاحت  گر کــلام  ایزدی  راست
عجم  را نیزقرآنیست خوش صرف

فزون  گفتن  نشاید  موســــوی  را
چکاوک را کمالی یک دوسه حرف

**********
گلایه

قابل  کتمــان  نباشــد   طاقتــم  گردیـــده  طاق
کاسه ی  صبـرم   شده  لبــریز  از درد   فراق

قلب ما شد شرحه شرحه شرح هجرانم چی سود
جان  به  لب آمــد  ولی  مملــو  زسوز  اشتیـاق

قصه ی  یوسف  دیگر  از  کاخ ها  بیرون شده
از  کنــار نیل   می آید   صــدای  ،  وا عشاق!

قدری  هم  پاس نمک کن  ای گل  صحرا نشین
از نم  باران  اشکم  لاله  را  برگ  است وساق

قطره  های  خون  ما  می ریخت  در پای ستون
شعله   و اغیار  می خندید  با  هم   در  مــــزاق

قبر خود  با دست  خود کندیم  ازمردن چی باک
مرگ   در بستر نمی  زیبد  به  مـــردان   براق

قاتل جانم  چو  شیرین  است  کاش  آید  همیش
ما  به کام  خود  رسیم  و او شود  خیــرالطراق

قالب  روح   بزرگـــم   می  نشـــاید  این   بدن
شاهباز  عشق   کی   آید  فـــرود    اندر  رواق

قیل  و قال  این  چکاوک  رعد  را  آشفته  کرد
خوش  نمی  افتد  نوای  هجرکس را در  مـــزاق

**********

چکاوک

 

کی میداند که گریان شد چکاوک
قفس کردند و زندان شد چکاوک

کجا  گویم  غم  سوز  جگر  را
زجور دهر بریان  شد  چکاوک

کجایی ای خوش آزادی کجایی؟
سرآمد صبر و پایان شد چکاوک

کرم کردند و آب و دانه  دادند!
اسیر  لقمه ی  نان  شد  چکاوک

کبوتر  در هوا پر می زند خوش
شکسته  بال و بیجان شد چکاوک

کدام  افغانستان  منظور   دارید؟
درین ویرانه  قربان شد چکاوک

کیان   کشور ما  جیره  خوارند
زافغانان  در افغان  شد  چکاوک

کنون طرح نوی بایسته ی ماست
سکوت  قبل طوفان  شد چکاوک

کزین  ماتم سرا ، گلشن  بسازیم
سفیر علم   و ایمان شد  چکاوک

*****************

عشقباز

گل کرده باغ عمرش وصورت چو ماه قشنگ
ابروش  چــــون کمان ، سیاه مو  دهان  تنگ

گردن  چو  باز سرکش و لب ها  عقیق گون
جسم طنــــاز ، قد رسا ،  مژه  ها  به  جنگ

گندم  بود به  رنگ  هم  شوخ  و عشقبــــــاز
رقاص را به بازی آرد وزنگوله را به زنگ

گپ میزند چو طوطی وراه می رود چوکبک
طاووس  چهره  جامه ی  دیباش رنگ رنگ

گیســو کمند ، زلف  پریشــــان  و طره  جعد
حســـنش  بود  مثال  در  ایران  و در فرنگ

گاهی  مرا  به   طفره  کند  ریشــــخند  عام
گاهی   زکنج  چشــــم   مرا  میزند   خدنگ

گفتـــار   نغز  دارد   و رفتار  خوش  خرام
رویش    پنیر   خامه  و خود  دلبر  زرنگ

گرم   است  لفچه   هاش  ز تکرار  جام می
بوسیدمش  گرفت   گریبان   من  به   چنگ

گر  حـور   چاکریش   کند  می سزد  ولی
اوچاکری به مثل تو می خواهد ای ملنگ

************

شیرین تر از عسل !

لاله   هــــای   ساحل  رود   امل
نقش  های  صحنه ی  عشق  ازل

لایق  وصل  است یا نه  ای رفیق
چون من نو غنچه در صبح عمل؟

لاله ی   خونین  دل  درد  آشـناتر
آزمودش   با  ســوالی  فی المحل

لاف  تعبیرت  چی باشد از وصال
زندگی   یا   مرگ  در  دام   اجل؟

لاله  کم  عمــر بــاغ  آل   عشــق
مرگ  را  تعریف  کردی   با  مثل

لاجرم   مرگ    هدفمند    شـــهید
اوج  پرواز  است  در  شاخ   جبل

لب   گشود  و  گفت  جانم  یا عمو!
در  مذاقم  مرگ  شــیرین  از عسل

لا  نمی  گــــویم  ندای  دوست  را
در  حنین   و کربلا ،  بدر  و جمل

لشکر  شب  تا  سحر  بیدار  نیست
پرده   می افتد   زچشــــمان   زحل

لحظه ا ی   اندر   شفق   فریاد   کن
چاوک   و شعر  تر و  گـــوش   ملل

***************
دانشکده ی عشق

معشــــوقه   بدیدیم  وبه غمخانه  فتادیم
بی بال  و پر اند رصف  پروانه فتادیم

مستانه وبی پرده چو آن چهره برون شد
افســرده  و پژمرده  و دیــوانه   فتادیم

مهروی من ازبس که تراجلوه ی خوبست
دل  بردی  و  در  منزل  دهگانه  فتادیم

ما  بانگ  اناالحق  که  زحلاج  شنیدیم
افتاده  عجب  بی سر و  سامانه  فتادیم

مجنون به لیلای خود از دورهمی گفت
از  هجر  تو  اینگونه  غریبانه  فتادیم

مکتوب  وصال  تو  نیاورد صبا هیچ
ای چرخ تو دیدی که صبورانه  فتادیم

مطرب چوهمی خواند زاوصاف جمالش
رقصیده  و چرخیده  و مستــانه فتادیم

می خور که به جنت ندهد پاکتر ازاین
از بهر همین  جام  به  میــخانه  فتادیم

مضمون فراق تو به  دانشکده ی عشق
مادام  کــــه  با  بلبل   فــرزانه  فتادیم

**********
وطن

نازم  به کوه ودشت و بیابانت ای وطن
نازم به شهرو قریه ی ویرانت ای وطن

نازم  به انقلاب سرخ  تو ای قلب آسیا
برقطره قطره خون شهیدانت ای وطن

ننگ است بر جبینم و ویرانه ای هنوز
آتش  گرفته  باغ  و گلستانت  ای وطن

نام تو می بریم و سرشک ازدو چشم ما
جاریست همچو رود به دامانت ای وطن

نرگس به  آب دیده شقایق  به  خون دل
گفتا  به گوش  بلبل  دستانت  ای وطن

"  نابرده رنج  گنج  میسر نمی شود  "
درمان کنم به همت خود جانت ای وطن

نوش  ترا به تلخی تریاک  نیش کرد
کو حوزه ی  تمدن و عرفانت ای وطن

نی شهر برق دارد و نی خانه آب و گاز
با   آنکه  بیشمار  بود  کانت  ای  وطن

نادان گرسنه ای که بخوابد بروی  گنج
با  لاف  استخــوان  نیاکانت ای  وطن

***********

دعوا برای چی ؟

وقت  است  تا  ودیعه  دهی  جام  آرزو
نی  حال  صبر مانده و  نی  قال   آبرو

واقف  نگشت  جامعه  از طرح  اجنبی
بیچاره  ملتی  که  زند لاف  رنگ  و بو

وان یک به فکربردن سرمایه های شرق
وین مانده  برشمارش اعداد  هفت  و دو

والله  که  پیشرفت  تو  در اتفاق  توست
تا چند  جنگ  مذهب و دعوا  و گفتگو؟

وصف  نگار بیش  مکن  در کتاب حسن
حالانکه  در  حصــــار  فتاده   زچار سو

وارونه ساخت مکتب وفرهنگ ما ضعیف
فرهنگ  جهل  و تفرقه  تطبیق  مو به مو

وحدت چی جام خوشگوارالهی ست موسوی
مطلوب  شیخ  و عارف  وســـردار  رزمجو

**********

والله !

هوایت  بی  قـــرارم  کرده  والله
یک  عمری انتظارم  کرده  والله

هوســران   نیستم  تا  کام  گیرم
فراقت   کامگارم   کــــرده  والله

همی  بینم   فرج  نزدیک   گشته
کمیل  و ندبه  کارم  کـــرده  والله

هدایـــای   درخــــت  آل احــــمد
حسابی   شرمسارم    کرده   والله

همان عشقی  که مارا از ازل بود
کنون  در  پای  دارم   کرده والله

هلال    ابرویش    محراب   دلها
به  نیشش  دل فگارم  کرده  والله

هدف  در او  چنان  پاکیزه   دیدم
که  اکسیرش  شکارم  کرده  والله

هـــــزاران  منت  بیهــوده   دادند
به  طعن  و خنده بارم  کرده  والله

همه   القــاب   ناکــام    ســـیاسی
که   ناکامان   نثارم   کرده   والله

هدایت   در طریق   مکتب  ماست
ز  گمــراهان   کنارم  کرده   والله

 

************

الهام

یادی نمی کند زدیده ی گریان موسوی
درمان    نمی شود  دل بیمار  موسوی

یارم  طبیب شهر و بیاید به روز  دفن
بالای   خاک  قــبر به  دیدار  موسوی

یا رب  اگر  بهشت  برینت عطا  کنی
بی روی  یار نیست  سزاوار  موسوی

یا  ایها  الحبیب !  مددتُ  یدی  الیک
با وصل خود کشا گره از کار موسوی

یزدان  مرا ببخشد  اگر شطح  گفته ام
الهام   غیب  بود   نه  اشعار  موسوی

 

نهج البلاغه منظوم فارسی

                                               بسم الله الرحمن الرحیم
                                                                                                                                          با سلام  به برادران و خواهران متعهد ، فرهنگ پرور و ادب دوست پارسی گوی خراسان زمین ؛ و درود و صلوات به پیامبر اکرم و آل و اصحاب بزرگوارایشان.
  اینجانب دکتر سید علی موسوی سنگلاخی از یکسال بدینسو روی به نظم کشیدن نهج البلاغه‌ی  امیر مؤمنان امام علی(ع) به زبان فارسی دری کار می کنم  ( نهج البلاغه‌ی منظوم فارسی )  که  تا کنون نزدیک به 50 درصد این کتاب بزرگ و گرانقدر را به نظم درآورده ام.
درین مدت ازمتن عربی نهج البلاغه ، ترجمه‌ی فارسی آقای محمد دشتی و شرح نهج البلاغه اثر علامه محمد تقی جعفری  استفاده‌ی  شایانی نموده ام  و در ضمن مطلع  بودم  که  بزرگواران  دیگری  نیز برای به  نظم کشیدن این کتاب  تلاش  ورزیده اند ، اما عشق وعلاقه ی من به نهج البلاغه و تلاش برای سیراب شدن از چشمه ی جوشان و زلال امام علی(ع) مرا به ادامه‌ی  این مهم وامی دارد. بگذارنام  خود را با نام علی گره بزنم تا  در ردیف مریدان و عاشقان او ثبت تاریخ گردد.   شایان ذکر است که درین مدت تمام نامه ها ، صد خطبه‌ی نخست و بیش از صد حکمت یا کلمات قصار نهج البلاغه به  نظم  درآورده  شده  واگر پیک اجل  مهلت دهد و کار به همین  سرعت به پیش رود شاید تا یکسال دیگر این مهم به پایان رسد و شاهکاری در ادبیات دینی آفریده شود.
                                                                                 دکتر سید علی موسوی سنگلاخی
                                                                                  کابل 1 / 11 /  1391خورشیدی

نشانی ما :   کابل ، افشار سیلو ، کوچه ی پرورشگاه ، خانه ی 29  
تلفن همراه  : [phone] ( 93 ) 00  و  77101122 (93 ) 00
     Email : [e-mail]           weblog : Chekawak.blogfa.com
                                                        

نهج البلاغه‌ی منظوم فارسی

به کوشش : دکترسیدعلی موسوی سنگلاخی

کابل ، 1391 خورشیدی

                                                     نمونه های کتاب

                                                           مطلع سخن

                    بنام  خداوندگاری  رحــــــــــــیم      پناهم  ز اشَـــــرار دیوی  رجیم
                   نمــــــودم  یکی  دفتری ترجـــمه      بنــــام وی آغـــــــاز  بی واهمه     
                    ســرآغاز دیوان چو با نام اوست      یقــــینم  که پایان کارم  نکوست   
                    که او را نه همــــتا بود نی  مثال    هوالله  ، هوالـــرب  ،  هوالمتعال
                    شــریکی ندارد به ذات و صفات     قدیم است و بیچون وچند وممات
                    زبانم  به  وحــــــدانیت  معترف      زشـرک و زانکار شد منصرف     
                   خدای محــــــمد خدای  من  است      نبی  و علی  مقتدای  من  است  
                   کتابی مســمی  به  نهــــج البلاغ      که پیمودگان را بود چون چراغ
                   به اربع مأة بعد هجرنبی  (400)      نمودست  تدوین شــریف رضی
                   بود خـطبه هـــــای علی در برش      سخن های  قصــــار او زیورش 
                   شمـــــــــــار مکاتیب هفتــــاد ونُه      بلند است  و ســنگین همانند کُه 
                   تمامی اقـــــوال قـــــول علی ست       سند ثقه  و  راویانش جلی ست
                   بود  دون  خــــــــــالق  کلام علی      ولی  فوق  مخلوق ؛ آری ، بلی
                   ولی من  یکی  ترجمــان  ضعیف      پر از عذر تقصـــیر نزد شریف
                   به لـــــفظ  دری  داده ام  زیورش     به  نظم روان  بســـته ام پیکرش
                   خدا  شــــاهدم  باشـــــــد و ناظرم     که  در چـــاکری علی حــاضرم
                   یدالله  باشــــــــد  مددگــــــــار من     زمطلع  به مقطع  رسد  کار من
                   چــــو نامم علی و لقب موســــوی      زنسل  پیمــــبر، به حق پیروی
                   بخـــــوانند ما را خــــراســـــانیان      هژبران ســــنگلاخ  افغان ستان
                   مرا ســـی وچار است اکنون سال       به کابل نمودم شروع  این مقال
                    زهجرت شده  بیست ،  هفتاد بار      نه سالی کم وچرخ شمسی شمار             
                    تو  ای  از  تبار علی ،  فاطـــمه      به  تقوی  بده  کار خـــود خاتمه

                                                       توحید و خداشناسی
                                                            خطبه‌ی (1 )

                 ســــتایش بود  ویژه ی  کـــردگار            ولِلهِ حمدٌ  ،  هزاران  هـــــــــــزار
                 دهش های او کی توانی حســـــاب            کجا مدح او گنجد اندر کـــــــــتاب
                 فرومانده از دَین او جاهـــــــــدون            ز ژرفای  اندیشـــه باشــــــد برون
                 بود فهم غواصِ  دانش  قصــــــور           که اوخارج از درک وعقل وشعور
                 ز حـــــــد بگذرد نقش توصیف او             کســـــی را نه  یارای  تعریف  او
                 به  او کی  توان  وقت  تعین  کرد            ســــرآمد ندارد ،  یکی حی و فرد
                 به  قدرت  خلایق همه  آفـــــــرید            به رحمت چو بادی به گلشن وزید
                 زمین  را به  اوتاد کُه اســــــتوار            که  از واژگــــــونی  بگیرد  قرار
                 نخستین دری  دین  بود  معرفت             کمـــالش خــــدا  باوری ، مرحمت
                کمال  خدا باوری  وحدت اســـت             خدا را نه ترکیب ونی کثرت است
                به اخلاص  توحید  آراســـته ست             ز اوصـــافِ مخلوق پیراسته ست
               صفت غیر موصـــــوف باشد یقین             توموصوفُ را با صفت یک مبین
               خدا راچوکس وصف شی می دهد             به واجب مگر جسم و پی می دهد
               دو گانه  پرســــــتی  درینجا  پدید             که قایم  به ترکــیب  باشـــــد مدید
              کسی  کو خدا  را  مرکب  شــمرد             به جهل مرکب روانش  فســــــرد
              بســـــــوی  خدایش اشــــارت  کند             خــدایش  اســــــــــیرِ عمارت کند
              کسی کو بپرسد خدا چون ؟ کجا ؟              مکانی به  پنداراو ، بی خــــــــدا
              ولیکن خــــدا هرکجا ،  در همـــه              حدث نَه ، مرکب نَه ، محدود نَه
              نه بیگانه ،  نی آشنا ، نی شریک               خداوندِ   ســـــبحانَهُ  لا شـریک
       

                  خــــدا چونکه آهنگ خلقت  نمود               نه ترسید و  نی اضطرابی نمود
                  نه او را تجارب  نه  اندیشه  بود              نه لرزش در عالم نه دربیشه بود
                   به هر شــی زمــــانی معین نمود           ورا  با  خـــواصی  مزین نمـــود
                   به هر چیز بودش ســــراسرخبر            به آغاز و پیان شان  سر به ســــر
                   سپس سینه ی آسمان را  شکافت            هوا  را به  اطراف  آن بر بتافت
                  روان بر زمین موج آبی روان               مســــــــلط  برآن باد  تندی وزان
                  بر انگیخت طوفان وزیدن گرفت            به امواج  سر کش  دریدن گرفت
                  کفِ  آب  شد  کـــوهی  بالا بلند             کزو بر  ز لرزش  نیابد  گــــزند
                  و سقفی  پدیدار شد  تا کـــنون               بدونِ  ستون  ، در فضا  نیلگون
                  به  گردش  درآمد  مدارِ  سپهر              دران اختر و نجم و ناهید و مهر
                 پس از آن چو افلاک از هم گشود            ملایک همه  در رکوع و سجود
                 گروهی به تسبیح  و بیتاب نیست           به چشمانشان نشه ی خواب نیست
                 گروهی  امینان  وحــی  و نوای              که پیوسته وحی آورند از خدای
                 ســــــدیگر بود  خلق را پاسبان               گروهی بود عرش  را حاملان
                 کســــانی به  در های جنت مقیم              پذیرای  نیــکان  و خلقی  نعیم
                 به  تصـــــویر ایزد  نمی آورند             به شرک وبه کثرت همی  کافرند
               خدا چون گرفت اززمین مشتِ خاک          بر او آب  افزود و  شد  چسپناک
                 وزان  صـــــورت  آدمـی  آفرید            چه زیبا و موزون و خوب وفرید
                وزان پس به او روح خود را دمید            به  نیروی  عقلش نمودی  مرید 
                بدو رنگ و بو داد وتشخیص وعلم          غرور و  تکبر ، بزرگی  و حلم
                مزاجی  چنان  ، عادت گونه گون           مسلط نمودش به  اســــماءُ چون

                سپس اَسجُدوا گفت و کُل سرفرود            به جز آنکه  ابلیس  حاشــــا  نمود
                که من آتش وآدم  از خاک هســت            چگونه کنم سجده  بر خاکِ  پست؟
                براندش خداوند و خـــواندش لعین            که تا وقتِ  مــــعلوم  باشـــد  چنین
               به  آدم  بهشــــتی  مـــهیا  نمـــــود            ولی  دشمن  ابلیســش  اِغوا  نمود
               خـــداوند  شد  قـهر و گفتش  فرود            زمین باشدت  کویِ خسران و سود
               پشیمان شد  آدم  ز عصیان خویش             ستم کرده بودی چو با جان خویش
               خدا رحمتی کرد و بخشـــــود زود             دری توبه  بر روی آدم  گشـــــود
               مهیاســـت جنت  به  نیکان شــــان             به دوزخ شود فوج شـــــیطان شان
               از آدم  تبــاری   پدید   آمـــــــدی              قرون ِ  قدیم  و جـــدید  آمــــــدی
               امــینان  وحی  آمـــدی هر  زمـان             که مردم  شود عارفِ  اصل  شان
               سـرشتِ  بنی  آدمی  اصل  اوست             خداجوی  و بامنطق  و نوع دوست
               رسولان  به  توحید  می خـــواندند             به  دل بذرِ  دانش  همی کاشـــــتند
               به نیکی و پاکی  همه  رهنمـــــون             ولی دشمنِ  شرک  و خویِ  زبون
               ترا ایزد آزاد خـــــواهد ،  بگوش !             نه در قفل و زنجیر درپای وگوش
               بدینگــــونه  آمد ،  بدینگـــونه رفت             کــه تا قرن  میلاد  مـایل به هفت
               خــدا عهدِ خـــــود بر محـــمد تمام              بر او صد درود  و هزاران سلام
               که  او آخـــر و ختمِ  پیغمــــــبران             بهین و گـــــزین و نگینِ جـــــهان
               به نورش زمین را مـنور  نمــــود              مشامی زمان را معطر نمـــــــود
               به  دنیایِ   تفتــیده   بادی  وزیــد              به صحرای خشــکیده باران رسید
               درخشید خورشید و شب  درگذشت            سحر آمد و ســــایه از سر گذشت
               زر و زور و تزویر انکار کــــرد              به عدل و به آزادی اصرار  کرد
              به اخـــلاق  نیـکـو  زمین  درنورد              شدی اُسوه‌ی صلح  و مشقی نبرد

              به قلبِ  جــــــنودِ  شـــیاطین تاخت              بنی آدم  از شـــــرک آزاد ساخت
              یکی نغمه‌ی  عشــــــق را سرنمود              به  قرآن جـــهانی مســــــخر نمود
              از آن پس جــــــهانی  نو آباد   باد!               جهانی که شاید پر از عدل و داد
              چــو کـــوچید از این ســرای سپنچ              بجـــا ماند  ثِقلـــینِ  بهـــتر ز گنج
              یکی عترت و  دیگری هم  کتـــاب              دو مستمسکِ  حق به قولِ  جناب
              که  پیوســــته  باهم  بود تا  قــیام              دوتا  بالِ  پرواز ،  بی شک  تمام 
              امامانِ معصومِ اثناء عشـــــــــــــر             درخشــــــنده  مصباح نسلِ بشـــــر
              چنان  زورقِ  نوحِ  ناجی   صفات             هدایت گـــــرانند   و  بامِ نجـــــات
              و قــــرآن مســــمی  به متنی مبـین             به مـــیثاق  برتر  به  حــبل المتین
              کــزو  عزت  نفس  آمـــــوخـــتیم              درون  از  دد  و دیو  پیراســـــتیم
                                      بود نقش شـــــان  تا قیامت چــــــنان
                                      که انسان به خود آید ، اصلش  همان
              

 

 

 

 

                                                                خُطبه‌ی (2)
امیرمؤمنان علی(ع) پس از بازگشت نبرد صفین در سال 38 هجری قمری ایراد فرمودند :     
                                                                                                                                               

           ســـتایش خدا  را که  نعمت  تمــــام              حــذر داد ما را ز رجــس و حـــــرام
            من از او طلب  می کــــــنم  یاوری              که گـــــمره  نگـــردم   درین داوری
            کســی را  که  ایزد بود  دشـــــمنش              نجـــــاتی  نباشـــد  به هــــر  برزنش
            کســی را که  یزدان  کند  بی نیـــاز              بود  بی تعلق   ،  بود  ســــرفــــراز
            شـــهادت  دهم  با خلـوص  و وقــار              به  ایمان  راســخ ،  دلی  اســـــتوار
            خــدایی نباشد  به غــیر از صــــمد                بود  بی نیاز  و  بزرگ  و احـــــــد
            محـــــــــــــمد  بود  بنده‌ی  پاک او               رســـــول  و نبی  ،  تاج  افلاک  او
            فرستاده او  را  به  مشـــــهور دین                به  قرآنِ  مســــــطور  و  نور مبین
            به  تابان  چراغ  و نشــــان   پایدار               به فرمان  بی شـــــبهه  و  آشــــکار
            که تردید  ها  را   کند  واژگـــــون               ز اندیشـــــــــه  و   بازتابِ    درون
            کــند با دلیل  و  ســــــند   احتـجاج                به  آیات  روشن ،  فروزان  سراج
            چو  دل ها  به  هر  سو پراکنده شد               رســـــول   گرامی  فرســــتاده   شد
             ستم بود و عصـــیان و خشم  و فتن              ســـران بی سر و سرزمین بی سخن
             ز انوار  دانش  جــــهان  دور  بود               زمین تار و تاریک  و بی نور  بود
             سرشک از غم مادران  شــــور شد               که  هر دختری  را ســـزا گور  شد
             عرب جاهل و بت پرست  و زبون               پر از انتــــقام  و لبالب  زخــــــــون
             به  ظاهر شریر  وبه باطن  اســیر               ســـــتم بر ضعیفان ، قوی  را  نصیر
             به پهلوی  آن  خانه‌ی   نیک وپاک               چه  همســــایه های بد و چشم  چاک
             چنان دیده  را سرمه‌ی  اشک  بود                که رؤیای  مردم  همه  رشک   بود
             چنین سرزمین  را چه  گویم به نام                که  نادان  گــــــــرامی  ودانا   لگام
             نبی  آمـــد و عالــــمی  زنده  کـــــرد           تبســـــــــم   نمود  ،  آدمی  خنده  کرد
             که  او موضع  عشق  و اســرار  بود           نگـهبان  فرمـــــــــان  و اذکـــــار  بود
             همو   مخزن   حکمت  و علم  و دین           همــــو  مرجع  مــــهر  و وحیی  مبین
             میانِ  حقیقت  چـــنان   بســـــته  کرد           کــه  از واژگـــــونیش  وارســته   کرد
                  
            چــــو شــــیطان  بکادر نهالِ   فــــجور           دهد  فاســــق آبش  به  کبر و غــــرور 
            ولی  نیست محصــــول او جــز  عذاب           که  آخـــــر کند  صـــاحبانش   خــراب
            نبی  آمــــــد  و بذر  دین   کاشـــــــتی            که  محصــــول  آن  راستی  ،  آشـــتی
            بود  آلِ  احـــــــمد  سُــــتونِ  های  دین           مصــــادیق و برهـــــان   و عین الیقین
            از  ایشـــان  نمانی  عقب  هــوشــــــدار           وگــــــر  پیش  رفتی ،  قدم  پس  گذار
                                          که   آلِ  نبـــی  را  ولایـت   بـــود
                                          وراثت  ، امامت  ، وصایت  بـــود

                                          زمانی به اهلش  امانت  رســــــــــد
                                          که ایشان  به  دار الخلافت  رســــد

                    
                                 

                             
                                                 ماجرای خلافت
                                                   خطبه‌ی (3)
                   بدانید و آگاه ، قســــــــــــم بر خدا      فلان  را چو بر سر رسیدی هوا
                   لباسِ خـــــلافت نمــــــودی به  تن     نبودش  مگر  آگه  از حق  من ؟
                   که  من محورِ  آســـــیاب نظــــام      رســــالت شـــدی با غدیرم  تمام
                   روان سیلِ  دانش  ز افــــکار من      کسی پر نســـــاید  به کهسار من
                   در اندیشـــه بودم که بســـــتانمش      صبوری  کنم  یا  رها سـازمش؟
                   چه صبری که فرسوده سازد کبیر      شود پخته در آن جوانی  صغیر
                   صبوریِ  جانســــــوز برمؤمنین       که تا  دارِ باقـــیش  اندوهـــگین
                   خرد  گفت صبری  نمایم چـــنان      که دردیده خاروبه حلق استخوان
                   نگه کردم وگفتمش چون ،چرا ؟       به  تن  می نمایی  ردای  مرا ؟
                  نخستین چو رفتی پی کارِ خویش       خلافت سپردی به همکارِ خویش
                  عجب حق مارا تلف کرد و رفت        خلافت به عقد خلف کرد ورفت
                  عنان حکومت چه محکم کشـــید        که مردم به رنج و مشقت رسید
                  پر از سختگیری  ، پر از اشتباه        سپس عذر تقصیر و بعد  التجاه
                  مرا چاره ای  جز صبوری نبود        ز اندرز و ارشاد  دوری   نبود
                 خلف نیزچون جان به مردن سپرد      خلافت به شورای شش تن سپرد
                 که  من نیز یکتن  ز آنان بـــودم         توگفتی که همسنگ ایشان بودم؟
                 ز شــــورا  پناه  می برم  بر خدا        نه شورا  که میدان مکر و دغا
                 مرا در صف خار وخس جای داد       مضاعف به ناکس حقِ رأی داد
                 بناچار گشتم  همــــاهنگ شــــان        نبودم  اگر چند همســنگ شان !
                 ز اعضــای شورا یکی  کینه ور        زمن روی گردان تمایل  به زر
                دو دیگر که  دامـــاد عثمان  بود         ورا سیم و زر  قدر ایشان  بود
               به همــراهِ  آن  و به  همــراهِ  آن !          که زشت است  آوردن  نام  شــان
               سوم  چون به  تخت خلافت  رسید          به کاخ و زن ومال و ثروت رسید
               میـــان باد کــــرده  ز تن  پروری           به مطبخ ، به بیت الخلاء رهروی
               شـــتر چون رسد بر علف در بهار           چرید آنچه بود از خـداوندگــــــار
               بنی اُمیه خـــــــــــورد و برباد داد            به ظــــاهر مســلمان و کافر نهاد
               ز اســــــــراف او باز شد ریسمان           شکم بارگی  عاقبت خصـــم جان
               بشــــورید  مردم  بکشتش به  تیغ           نه گوشی به اندرز من ای دریغ !
               سپس  مردمان  سوی من  تاختند            چه  انبـــــوه جمعیتی ســــــاختند
               ز هر سو مرا کرده بودی حصار            چنان چون غنایم  هزاران  هزار
               ردایم  زهر دو طرف پاره شــــد            همه رأی ها بس  که  بیچاره شد
               اگر حجتِ یار و یاران نبــــــــود           حضورِ خلایق  فراوان  نبــــــود
               نبـــــودی  اگــر عهد  پروردگار           که قســـــط  و عدالت کنم برقرار
             ز ظـــــالم  ســــتانم حقوقِ ضعیف           حقیران  کنم  کاردان  وشـــریف
             به ایزد قسم چون جـــــــهان آفرید            دل دانه ســــــوراخ و جان آفرید
             رها  می نمودم  خــــــلافت  چنان            مهار شـــــتر بسته  بر پشت آن
             همی ســـیر می کردم اورا درست            اخــــیر خلافت  به جـامِ  نخست
             زبون   اســت  دنیا  و دنیاگـــران             به نزدِ من  از خلمِ  بزغاله گان
             به  اکراه ما را  خلافت  رســــــید            دگــر باره  امت مـــــرا برگزید
             ســــــه تن را نبودی  چنین  هیأتی            به تزویر و نیرنگِ  شان  بیعتی
             ولیکن  مـــرا  پیر و برنا  گـــزیدِ             به آزادیِ  محض و میلِ شـــدید
            گروهی سپس عهد خود را شکست           گروهی زدین خارج وسخت مست
                                       گروهی ســـــر از طاعتِ  حق  برون
                                      یکی پست وناکس ، یکی خوار و دون

                                                         خطبه‌ی (56)
                                                یاد روزگار پیامبر و گلایه از کوفیان

                 نبی  بود و اســـلام وما در کنار            کمر بسته شمشیروخوش روزگار
                 اگر جنگ کردی و جوشن به بر           عمـــو با برادر،  پدر با پـســـــــر
                به ایمـــان مــا  می فزودی  نبرد            شهادت به جان می خریدی و درد
                یقین بود و اخلاص وعشقی چنان          قدم های ثابت  به  یکســــــو روان
                گلاویز گـــــاهی  دوتا  پهلـــوان           گرفتن ، بریدن ، شکســــتن عیان          
              به چنگ وبه خنجر،به بازوی دست        گهی فتح  بودی  و گاهی  شکسـت
               چــــو دیدی خـــداوند اخلاص ما             عنایت نمـــودی  ظفر خاص ما
                الـــهی نظامی شــــدی مســــتقر             به اســـلام شد ســـرزمین مفتخر
               به جانم !اگرچون شما سست رای            مردد  به جنگ  و  بلغزیده  پای
                نه توحید وایمــــان شــدی پایدار            نه اسلام ســـبز و نه  دین استوار
                به ایزد  قســم  چون شما ناکسان            بدوشـــید خون از دل اشـــــتران
                                      ندامت  بود  پس ســـــر انجام  تان
                                      شـــــود  زندگی  زهر در کام  تان

 

                                                        خطبه‌ی ( 64 )
                                                 پرهیزگاری و هشدار از غفلت

               بپرهیز و تقوی بکن  پیشـــــــه ات          زدنیای  فـــــانی  ببر توشـــــه ات
               تو پدرود  گویش ، چـــوگوید وداع          ترنم کــــند مرگ ، بشــنو سماع
               چـو بانگش رســــــد زود بیدار شو          تبســـــم نما ســـــوی دلدار شــو
               نه بیهوده ات  آفـــــریدی خـــــــدا           نه از خــــویشتن  کرد لختی جدا
               قیــامت ترا  آنقدر دور نیـســــــت           فراروت جز نار یا حـــور نیست
               چو بادی به سرعت روان زندگی           چنان چرخ گردان ، بکن بندگی
               مســافر په بهتر که در پشت زین           گزیند  گــزین ، اندک  و بهترین
               به خود گشته بر ، پند گیرد زدهر           به  اماره نفســـش دهد  تلخ زهر
               فریبا شــــــیاطین به ره در کمین            به شـوخی ترا می زند بر زمین
               که ای وای بر غافلان گمرهـــان            که دنیا به  ذلت کشــــانید شــان
                مدد کن خـــــدایا و غره مســـــاز          به طاعت بکن جملگی ســرفراز
                                       که غمگین نباشیم  هنگام مرگ
                                       پشــــیمان نباشیم از ساز وبرگ

 

                                                           خطبه‌ی (89)

                پیمــــــــبر زمانی فرســــــتاده شـــد          که  دنیا به  خــــــوابی  فــرورفته  بُد 
                جــــهان تار بودی وهرجــــا فســــاد          پر از فتنه و جــهل و جنگ و عـــناد
                به  زردی گـــراییده  بودی حـــــیات          نه  آبی  ، نه  باران  و نی  آفتـــــاب
                منار الهــــــدی کهنه و جــــغدســــار          قصــــــور الرَّدی هر طرف آشـــکار
                عرب همچـــــنان در فتن ســـــوخته           به مردار چشــــمان شـــــان دوخـــته
                شعارش  فقط  شور و شعر و شراب          شتر بود و شمشیر و وحشت ، شـتاب
                ســــــپردند دنیا کنــــون بر شـــــــما          بدانـیــــــد ای  بندگــــــــان  خــــــدا !
               بمــــــردند و جــــا مــانده اموال شان          بگیرید عبرت ز احــــوال شـــــــــان
               شــــما  نیز  دنبال  شـــــان می روید          چه خــــوبست  فریاد شان بشـــنوید :
                خـــرابات  دنیا چـــــه کــــــوتاه بود          مــــبادا  شــــما  را  فـریبد ،  درود !
                کنون روح  پیغامــــبر با  شـــماست          همـــانش  کلام  و همانش  نداســــت
                حـــــوادث  شـــما را کند  جســـــتجو         چـــنان گرگِ  درنده‌ی  تند خــــــــــو
                                      به  دنبال گمـــراه  و جــــا  ماندگـــــان
                                      که در کـــوی غفلت کند صید شـــــــان

                                                         خطبه‌ی  (239)
                                                    در مورد اهلُ بیت پیامبر

            یکی خـــــاندانی ســـــراســـــر نجات          به جهل است مرگ و به حکمت حیات
            خـــــبر می دهد  بردباری  شـــــــان          ز دانش  ،  هم از خویشــــداری شــان
            به ظاهر ســــــروشانِ در خــــاک بر          به  باطن  ز افرشـــــــــتگان  پاک تر
             زبان چون گشــــــایند ، آتش شـــان           ســــــکوت ار کنندی ز عزت  نشــان
             به دین پایه هایی چــــنان اســـــتوار           که امـت  بگیرد  بدیشـــــان   قــــرار
            حـــقیقت به آغـــوش شان ایمن است           فقـــط  دشـــمن دیو و اهریمن اســــت
            به گفتار صادق  به کردار  راســـت            عمل  می کــنندی  و یک مدعاســـت
                                      بشـــر رهنمـــــون تا بســـوی  حیات
                                      بســـــوی  خــدا  تا  بیابد  نجـــــــات

 

                                                     منشور ماندگار
                                                         نامه‌ی (53 )
ازطولانی ترین وزیباترین نامه های نهج البلاغه که به مالک اشترنخعی فرماندارمصرفرستاده شده است.

                به نام  خــــداوندِ بس مهــــــــربان          زعبدش علی  ســـــرورِ مـــــــؤمنان
                به فرزند حارث ، به نخعی  نسب           به  والی  مصری ، به  اشــــتر لقب
               به مالک بآن قله ی کوه عشــــــق            به بازوی حق مرد ،   نســـتوه عشق
                ورا عهد  با ما که  فرمــــان دهد            به مصر و به افریقه ســـــــامان دهد
               بگیرد  خراج  و بســـــــــازد بلاد            به  فــــــرمان  ایزد  نماید  جــــــهاد
               به  تقوی بخوانم  ورا  بیشـــــــتر            اطاعت  ز فرمــــان حق  پیشـــــــتر
               کتاب  خــــــدا  را  کند پیــــروی             به  فرض  و به سنت بود  رهروی
               تمسک  بدان  رســـــــتگاری بود            بریدن  از آن  جمله خـــــواری  بود
               به اندیشه و دل  ، به  گفتار  و ید            خـــــــداوند  و آیین  او  را  مـــــدد
               که  او  یاورش  را  کند   یاوری            شکوهنده اش  با شـــــــــکوه داوری
               نَفَس را منزه  کن از نفس  پسـت            هوس را بمیران ، روان ســاز مست
               که امّاره ســــوی بدی می کشـــد            ز یزدان مگـــر آنکه رحــمی رســـد
               ایا مالک  آویزه‌ی   گــــوش  دار            ترا  بر بلادی  رســـیدســـت کــــــار
               که پیش از تو هم بوده اش دولتی            ســـــتمکار و عادل ســــــــرو هیأتی
               چـو بگذشتگان  دیده گاهت  کنند             به کار تو حــــکم  و قضـــاوت کنند
               بگویند  احــــــوالت  آیندگـــــــان            چنان چون تو گویی  ز پیشـــــــینیان
               که نیکو ز کارش توانی  شـناخت            خــدا بر زبانهاش جاری  بســــاخت
               بیــــاندوز اینک که  اعمال  نیک            پســـــــندیده کردار باشـــــد ، ولیک
              بکَش ســخت چونان لگام هـــــــوا            که دل  باز مـــاند  زکـــفر و دغـــا
              مزین بکن  دل  به  مــــــهر و وفا            به لطف وبه رحمت،به عشق وصفا
               رعــیت  بود مــردم  و تو شــــــــــبان          نه چون گرگ وحشی پیِ صید شان
              به ملکت  رعایا  به  دو دســـــــــته اند          مســــــلمان تباران  وارســـــــته اند
              دگر دســــــته  در آفرینش  شـــــــریک          مســـــلمان اگر نیست انسان  ولیک
              چـــو هــــر دو بود  در علل ها اســــیر          ببخشــــای و بر هر دو آســان بگیر
              چــــنان چـــون بخواهی  که  پروردگار          ببخشــــــــد ترا اشـــــتباه  بی شمار
              تو والا تر از خـــلق و من از شــــــــما           خـــــــداوند  والای  مجمـــــوع ما
              مبادا  کنی با خـــــــــدایت  ســــــــــتیز            که از حکم  ایشــــــان نباشـد گریز
               مشـــــــو شـــــــاد از کیفر دیگـــــران            نه بشــتاب ، خشمت فرو می توان
               اگر عــــفو کردی پشـــــیمان مــــباش           ترا هم نیازست و ســـهوست و کاش
               مـــــــپندار مأمــــــور معـــــذور است           که از عقل و انصاف این دور است
               به مردم مگو پس اطــــــاعت کنیـــد !           چـــــــو فرمان برم نیز فرمان برید
               ترا چـــــــون بزرگی همی کرد شـــاد            بزرگی خــــــــــالق  بیاور به  یاد 

                تکبر کـــــند دین و نعمــــت تبـــــــــاه           دل  آدمی  را نمـــــــاید  ســــــــیاه
               بپرهیز و خـــــــــود را منه نا بجــــای           به عزّ و بزرگی به جــــــای خدای
               که او خــــودپسندان را خــــــــوار کرد         همی ســــــــرکشان را گرفتــار کرد
               تو با خــــالق و خـــلق انصـــــــاف کن          بدین شـــــیوه هم خرمنت صاف کن
               وگر نی به مردم ســــــتم کـــــــرده ای           خـــدا خــــوار سـازد چنین بنده ای
               بجــــنگــــد خـــــــداوند با دشــــــــمنان          زبون اســــــت  وبیچاره گردنکشان
               مگر آنکه برگشـــــــــته جـــــــبران کند          خــــــدایش پذیرفته ، احســـــان کند
               ســـــــتم اژدهاییســـت زشت و زمــخت          ســـــتمکار را می خورد در نخست
               چــــــو گــــژدم کمین کــرده زیر ردای          زند نیـش اول به صــــاحب قبـــــای
                اگر خشــــــــــم ملت بیاید به جـــــوش          پراکـــــنده  دربار و خاصان خمـوش
            خــــواص است همـــواره ناراضـــیان          به دوش حکــــومت چـــــو بار گران
               به هنگام  بخشش گشـــــاده دهان          به هنگــــام ســـــختی گریزندگان
               به روز محک جمــــله عذرآورند         به پیروزی هریک کســی دیگرند
               ولی عامـــــه باشد دژ اســـــــتوار         به دین پایگاه و به حــــــاکم دوام
               ترا گر گرایش بود ســـــــوی عام          مــــوفق بدر آیی  در انتظــــــام
               بران عیب جـــویان فرصت طلب         عیوب  کســــان را  میاور به لب
               هــــویدا مکن راز پنهــــان شــان          چـــو شد آشــکارا مپوشــان شان
               چو بر عیب پنهان خدا داور است          ترا نیز شـــــاید بسی عیب هست
               گشــــــاینده‌ی کینــه ها باش  بیش          گسســــتنده‌ی  دشــمنی های پیش
               میانه روی  رکنِ حق باوریســـت          چه  خیرالامورت  میانه رویست
               فراگــیر کن دادِ  خــــود بر عوام          که پشـــت و پناه تو باشـــــد مدام
               به اخــــبار گـــــــوینده تحقیق کن          مســـــلّم  اگـر بود  تصــدیق  کن
               سخن چینِ بدبخت  اندرز  گوست          چنان خائنی خفته درکـوی دوست
               بپرهــیز از مشـــــورت با  بخـیل          که از نیکویی  باز دارد  خــــلیل
               بترســــــاند  از تنگدســـتی عمیق          حســـــودیش  آید ز کـــار رفیــق
              نه شورا کنی  با حـریص  و جبون          نخستش دگرگون  کند  امر چون
              اخـیرش کـــــــند سســـت رأی  ترا        کشـــــاند به   ناکامی  ســــعی ترا
              همـــانا  بخــیلی و حرص  و جــبن        به  پروردگارِ بری   ســــــوء ظن
             وزیران  بدکـــــــــار   پیشـــــین  را        مبـــــادا  کنی  محـــــــرم  راز ها
             کــه بودند ایشــــــــــان  معــــین ستم        شـــــریکان  ظـــالم  دبیران غــــم
             گـزین  جـانشـــــینان   نیکو سِــــــیَر       به  فرزانگی هم  پســـــــــــندیده تر
             کســــــانی که بگذشته شان پاک است        نه همکار ظالم  نه  یاران پســــت

                 سبکبار و کم خرچ و والاتر است          به  بیگانه هم  الفتش  کمتر اســـــت
                 کســـانی چنین ، راز دارت گزین          وزیر و دبیر و مـــــدارت  گـــــزین
                 پس آنانکه مردان صدق وصفاست         و رفتار شان با همه  رُک و راسـت
                 بپرور چــنان زیر دســتان خویش          که نستایدت چــون ســـــلاطین پیش
                 ســـتایش کند بنده را خــــود پسند          به  دام  تکـــبر  کـــــند  پای  بــــند
                 بد ونیک را یک شمردن خطاست         چو یک شد نه رغبت بیاید به راست    
                 نکــــوکار  میلش نیــــاید به نیک          فزون می شـود  حرصِ اشرار لیک
                 تو هر یک به کردار شان مزد نِه          مجازات شــــــان کن ، مکــافات دِه
                 به احسان توان عالمی را خــــرید          چه خـــــــوبست با خلق احسان کنید
                 مبادا که ســـنگین نمایی خــــراج           مـبادات   اجـــــــبار کاری  و بــاج
                 رعیت چو شــیدای ســـلطان شود          غمــش را به  جان و به دل می خرد
                 چـــــو با دست دادی به دامن بگیر         به یک خـــوشه‌ی مهر ، خرمن بگیر
                 عمل  کن به  آداب  نیــکان  پیش           به اسلام پیوند زن  جـــان خـــویش
                 نظام اســـت باقی به  دانشـــوران           حکیمان بود خـــلق  را  پاســـــبان
                 به همکاری شــــان ملک آباد کن            ز اندرز شان جان و دل شـــاد کن
                 بدان شـــهروندان خود گونه گون            برابر ، نه کــم ، نی زیادی  فزون
                 یکی قاضی و دیگری پیشــــه ور           ســــــپاهی  یک و دیگری   برزگر
                 دبیران  و بازارگان ، پاســـــــبان           گدایان  ، فقیران ، و ســـرکردگان
                 یکی مــالیاتی  ، یکی کــــارمـــند           یکی اهل ذمـــه  ، یکی مســـــتمند
                 که از یکدگـــر نیســـــــتند بی نیاز          به  اصلاح  همدیگری  کـارســـــاز(الخ)
    

          

        
                                           حکمت ها ( کلمات قصار )

(1)
دوساله شـــــتر باید اندر فِتَن        نه بارش کنندی ، نه دوشد لَبن
(2)
حقارت چو ســختی  بیارد همی       طمع ورزی  پستی  بیارد همی
زبان را مکن حاکم عقل خویش       که خــواری و بدبختی آرد همی
(3)
زننگ است بخل و زنقصان جبن      فقیر است در شهر خود بی وطن

(4)
بدان  ناتوانی چـــو آفــت  بود       شـــکیبایی اما  شــجاعت  بود  
ورع جوشن و یار نیکو رضا       یقین  دولت و زهد  ثروت بود
(5)
                  چــه میراثِ نیکــو ست علم وادب        که والا تر از مال و اصل و نسب
                  چــه  آیینه ی پاک  ، اندیشـــه ات        پـژوهنده  را  زیوری  پر طـــرب
(6)
خردمند را سینه صندوق  راز        فزونیت  یاران  به  رخسار باز
(7)
زکات است داروی فقر و فنا            تجســــم  بیابد به  روزِ جــزا

(8

                شـــگفتا  زانســـان که بیند به شحم       تنفــس  به  نای  و تکــلم  به  لــحم
                 شنودش به غضروف و با استخوان       زعقلش  بود حــــاکم اندر جـــــهان

(9)

                  چــــو اقبال  آید ســــراغ  کســــی         خـــوشی ها  نماید به او  رخ بســـی
                  وگــــر از کســــی   روی برتافتی         گرفتار کـــمزاد  و خـــار و خســـی 

(10)
                    چه خوش گر ترا خُلق چونان بود       که از مردنت خَلق گریان شـــــــود
                  به ســــویت بیاینــــد با اشــــــتیاق       اگــــر زنده مـــاندی و انـدر بلــــــد

(11)
چو بر دشمن خود ظفر یافتید       به شکرانه‌ی  فتح بخشش کنید

(12)
به حکمت سخن گفت مولای مان     که بی دوســـتان مردمان ناتوان
وزان ناتوان تر کسی را شــــمار     که از دست او می رود دوســتان

 

 

یزدان نامه

                                                            دفتر دوازدهم

                                                    یزدان نامه
                     
پروردگارا !

ای بخشایشگرِ بخشنده ،
مهربانِ نگهدارنده ،
دانای بزرگوار ،
قدیمِ بردبار ،
حکیم و خداوندگار .

پروردگارا !

به راز و رمز دانایی ،
آواز ها را شنوایی ،
باز گشته را پذیرایی ،
گرداننده‌ی بلایایی ،
آمرزنده‌ی خطایی ،
دوستدار خوبی هایی ،
بزرگی ، سیدی ، آقایی

پروردگار من بهترین است ، از همه بهتر ، از همه برتر.
بهترین یاوران ،
بهترین داوران ،
بهترین غافران ،
بهترین ناصران ،
از همه حاکمان بهتر ،
از همه وارثان  بهتر ،
از بندگان یاد کند ، روزی دهد و شاد کند.

پروردگارا !

عزت وجمال ، قدرت وکمال ، پادشاهی و جلال تراست.
کبیر و متعالی ،
منشای ابرهای ثقالی.
دیرگیری و سخت گیری ،
زودشماری و تخت گیری.
پاداش سوابق با تو ،
وکتاب حقایق نیز با توست.
پروردگارا !

منزهی و سبحانی ،
دلیل گمراهانی ،
ایزد منانی ،
مشفق مهربانی ،
دو جهان را سلطانی ،
گمشدگان را برهانی ،
مستعانی ،
ذوالمن والبیانی ،

پروردگارا !

ای آنکه به پیشگاه تو سرافگنده همه ،
وی آنکه به درگاه تو افتاده همه ،
آسمان ها به امر تو پایدار ،
و زمین به فرمان تو بی قرار ،
در برابرت همه خاضع ،
و از هیبتت همه خاشع ،
باد و بهمن از ترس تو متزلزل ،
وآذرخش به تسبیح تو متوسل .

بر شهروندان کشور خویش قبای تعدی نَبُری ،
و پرده‌ی آنان به گناهِ کم وبیش نَدُری.

خدای خوب من !

ای قله‌ی آرزوها و ای منتهای  رویاهامان ؛
می بخشی و عطا می کنی ،
می انگیزی و ندا می کنی ،
از دوستان دفع بلا می کنی ،
و بندگان به خوان نعمت خویش صلا.
به نجوای بیچارگان شنوایی و به افوای بی مایگان آگاه

پروردگارا !
عهد و وفا ، حمد و ثنا ،
فخر وبها ، عز و بقا ،
جود و سخا ، عدل و قضا ،
فضل وعطا ،
و نیز عفو رضا و انواع خوبی ها تراست.
پروردگارا !

نام هایت همه مبارک ،
بلند و جامع ،
دافع و رافع ،
مانع وصانع ،
وهمه نافع و شافع است.
ای خدای ابراهیم و موسی ،
ای خدای آدم  و عیسی ،
ای خدای آسیه و شیما ،
ای خدای هاجر و حوّا
ای خدای خدیجه ، ای خدای فاطمه ، ای خدای مریم عذرا ،
ای خدای حسین و زینب ، ای خدای علی ، ای خدای عالیِ اعلی ،
ای خدای ابالفضل ، ای خدای زین العباد
ای خدای حبیب و مسلم،
ای خدای جون و وهب ،
ای خدای مهدی ، ای خدای محمد،
ای خدای ذالنون در شکم ماهی ،
ای خدای اسماعیل در منی،
ای خدای یوسف در چاه ،
ای خدای نوح در طوفان ،
ای خدای من ، ای خدای انسان !
کردگارا چه بگویم که تو خوبی و خدایی ،
تو پرستار شفیقی ، تو پزشکی ، تو دوایی.
صانع هر مصنوعی ،
خالق هر مخلوقی ،
مالک هر مملوکی ،
رازق هر مرزوقی ،
ناصر هر منصوری ،
ساتر هر معیوبی ،
راحم هر مرحومی و ملجای منِ مطرودی !

خدایا !
در سختی ها انیس منی ودر سُختی ها مونسم.
در گرفتاری ها امید منی و در پریشانی ها مشفقم.
یاد تو مایه‌ی آرامش هاست ،
و نام تو مصدر آسایش ماست.

الهی !

تو که بر اسرار جهان آگاهی ،
به رموز عالم دانا ،
ولی نعمت بندگانی ،
یار غربت ایشانی ،
دلیل حیرت انسانی ،
تسلای وحشت مایانی .

پروردگارا !

دادارِ دادرسی ،
بهترین فریاد رسی ،
هم جمال داری و هم جلال ،
کفیلی و وکیل ،
غفارالذنوبی و ستار العیوب ،
مدبر لیل و نهاری و محولِ حول والاحوال ،
طبیب دلهایی و داروی دردها.

ایزدا ، خداوندا !

من بیمارم وتو پزشک ،
درمندم و پر سوز و سرشک .
بیمناکم و تو امان ،
پناهم ده از جور زمان !
به کردارم مبین ، به احسان خود نگر ،
به رفتارم مبین به غُفران خود نگر.

عدالت را بنه یکسو کرم کن
به جود و فضل یادی از حرم کن

کردگارا !
آنقدر بزرگی که جلال تو به خیال نگنجد ،
و جمال تو در وصال نیاید.
تعجب می کنم چگونه در لانه‌ی کوچک دل من جاگرفتی
و در خانه‌ی محقر بنده ای مسکون ؟!
آری پادشاه عادل ، به کلبه‌ی درویشان میهمان شود ،
و در اقلیم صحرا نوردان سیر کند ،
ودر داغگاهِ کویرنشینان به کمین نشیند ،
و آهوی قلب گریزپایان صید کند ، واز مرتبه اش هیچ کاسته نشود.
 پروردگارا !

ای خدای پیر و جوان ،
ای خدای مردان و زنان ،
ای خدای جاندار و بیجان ،
ای خدای انسان و حیوان ،
ای خدای کافر و مسلمان ،
ای خدای عالم امکان ،
ای خدای کودک و رنگین کمان ،
ای خدای رحیم ورحمان ،
ای خدای بخشنده و مهربان.

الهی !

تو خدایِ همه موجوداتی ،
پروردگار حیوان ونباتی ،
اولی ، آخری ،
لایفنــی و لا مماتی .
نقاش زبردستی ،
کوزه گر ماهری ،
هنرمند چیره دستی ،
آری  خدای همگی استی ،
ای خالق هستی ،
عاری از زبونی و پستی ،
آگاه برآنچه بود ونبود و استی .

خدایا ، چکنم ؟
دستم کوتاه و قامت ناز تو بلند ،
پایم لنگ و سفرعشق تو دراز ،
دلم کوچک و آرزو بسیار،
سینه ام تنگ و آمال زیاد !
شوق دیدار و یار گوشه نشین باهم در نمی آمیزند ،
ولکنت زبان و ســـوز دل بهم نمی آیند.

می سوزم و هنوز خامم
بیچـــاره و بنده ای نامم

پروردگارا !

ای پناهِ بی پناهان ،
رهنمای گمراهان ،
دادرس دادخواهان ،
فریاد رس بیچارگان ،
ماوای گمشدگان ،
ملجای ترسیدگان ،
اطمینان قلبهای اهل ایمان ،
ایزد منان ،
تسکین دل های پریشان.

پروردگارا !

ای که  زنده ای و جاودانه ای ،
در داد و دهش دنبال بهانه ای ،
در ســلطنت و ملک پاینده ای ،
تو که بر بندگان بخشنده ای  و بر گناهکاران آمرزنده ای ؛
ببخشای بر بیپاره بنده ای .

پروردگارا !

ای آنکه به جز بندگی ام افتخاری نیست
جـــز عفو مرا بر در تو انتظاری نیست

عدل تو می ترساند و فضل تو بیباکم می کند ،
به تو پناه می برم از خشم تو ،
این خشم خانه خرابم می کند .
خدایا !

رحمتت برغضبت پیشی گرفت ،
و پیوستگی مهرت برگسستگی قهرت سبقت جست.
در قرآن مبین ، وحی مُنزَل خویش ،
از قهاریت و جباریت نگفتی یکی دوبار بیش ،
اما در آغاز هر سوره ،
دوبار از مهربانی هایت سخن کردی.
بیش از این نمی دانم ،
ولی همینقدر کافیست ،
که خدای من مملو از عشق و مهربانیست .
چونان که دست پرورده هایش را عذاب نخواهد کرد ،
و به آنانکه در خانه اش امان ودر کشورش پناه داده ،
به دشمن نخواهد سپرد.
بدون شک تو آفریدگانت را برای آزار یافتن نیافریده ای ،
و گل های آفرینش خویش را برای پرپرشدن در چنگ و دندان دوزخ !

چه خدای خوبی دارم !
بلند بار و وفادار ،
ثروتمند و نگاهدار ،
منزّه و پدیدار ،
بی نیاز و خویشتن دار ،
عزیز و توانا و دوستدار .

ای خدای بزرگ !

اگر مرا به درد فراق افگندی ، به سوز حرمان میازار.
آب چشمانم بریز و آبرویم مریز.
من که محتاج تو ام ، محتاج دنیادارانم مکن.
در بسترم مکُش ، که مرگ ایستاده پای را بیشتر دوست دارم.
چه خوب است که تیر دشمن بر تقدیرم نشیند ،
و مُهر ذلت بر جبینم نه .
مرا اسیر دونان روزگار مکن ،
که از مرگ دست و پای بسته سخت نفرت دارم .

پروردگارا ! 

چنانم یقین ده که با چشم باز ترا بنگرم ،
و پرواز فرشتگانت را به تماشا بنشینم.
روزی ام از مال دنیا ساده واندک کن که ،
نه مرا حوصله‌ی حساب کردن با خود است ،
ونه توانایی حساب دادن با تو .
قناعتم ده ، قناعت سرشار از شکیبایی که ،
مایه‌ی آرامش باشد و سایه‌ی آسایش .
دلم را با دوستی خویش بیتاب کن ،
وبا یاد خویش آرام ،
یاد تو مایه‌ی آرامش دلهاست .
اَلا بذکرالله تطمئن القلوب

پرورگارا !

ای منتهای قدرت و عظمت ،
ای مقتدای عالم حکمت ،
ای صاحب جود و رحمت ،
ای مالک یوم آخرت ،
ای گستراننده‌ی خوان نعمت ،
ای پیچاننده‌ی کلاوه‌ی قسمت ،
ماییم و کوله بار گناه و تقصیر وعلت.
سیّئات ما را به حسنات مبدل کن ،
 و نیکی های اندک مان را نوشته به مداد کثرت ،
که  برگ سبز تحفه‌ی درویشان است ،
و بیتِ فرد قصیده‌ی عارفان .

پروردگارا !

ای خدای زوزه های باد وترنم باران ،
ای خدای ناخدایان ، در اقیانوس های بیکران .
ای خداوندگار هیبت سیل و غرش طوفان .
خدای وحشت زلزله ها و جنون آتشفشان .
ای مدبر رعد وبرق و بهمن و آذرخش سوزان.
پرورگار بهار در هنگامه‌ی لبخند یاسمین و شگفتن ریحان.
پروردگار زمین و آسمان ، هنگام تبسم ابر و چک چک باران.
خدای زنبور عسل هنگام گَرده برداری از گل های
... وحشی و چکاوه‌ی پرستو ها و ارغنون نسیم صبح گاهان.
آفریدگار ستاره و خورشید و ماه وکهکشان.
آفریننده‌ی کوه و جنگل و سواحل آرامِ دریاهای خروشان.
هنگام که آبشارها در فراق تو اشک می ریزند ،
و سیرسیرک ها ساز هجران می نوازند ،
و پروانه و شمع به نشانه‌ی وداع همدیگر را به آغوش می کشند ،
هزاردستان مست من ترا نزدیکتراز همیشه در مردمک دیدگان خویش احساس می کند.
انگار دستان ترا در قلب من تعبیه کرده اند تا به رگهایم خون عشق را تلمبه زنند.

پروردگارا !                          

ای خدای شهر و خانه وماه حرام ،
ای خدای رکن و میقات و مقام ،
ای خدای زمزم و اسماعیل ،
ای خدای یعقوب و بنی اسرائیل .
ای خدای مکه ، ای خدای ابراهیم ،
ای خدای پرستشگهِ اقصای قدیم .
ای خدای مشارق ، ای خدای مغارب .
پرده از دیده ها بردار و چشم دل ، عاری از معایب .
تا قبله ام رویت و قبله ام کویت باشد.
تا خداوندگارم را نزدیکتر از رگهای گردنم احساس کنم ،
و مصداقِ " ونحن اقربُ الیهِ من حبل الورید "  را شریان ابهرم شهادت دهد.
" ما جعلنا اللهُ لِرجلٌ من قلبین فی جوفِه "

خدایا !

هرکه به تو امید بست نومید نشد ،
هرکه به تو پناهنده شد امان یافت ،
هرکه با تو معمله کرد زیان ندید ،
و هر که با تو انس گرفت مأیوس نگشت.
آنکه ترا شناخت ، خویشتن را یافت و در واقع همه را یافت و هیچ نباخت.

با داشــتنِ  یار جـــهان را  چه  کنم
فـرزند وعیال و خـانمان را چه کنم
دلـداده  ز دلـدار ورا  می خــــواهد
عمری به درازای زمان را چه کنم

خدایا !

کودک خیال من ترا در کجا جستجو کند ؟
در آسمان سوار بر ابر های خاکستری رنگ ؟
یا در لابلای تحفه‌ی عید نوروز و جشن کریسمس ؟
یا پشت برگ های سبز پنجه چنار ؟
به من راست بگو اهورا ، اقامتگاه تو کجاست ؟
در عرش یا کعبه‌ی مسلمانان ؟
یا در وادی عرفات ؟
یا فراز صخره‌ی صهیون یا کوه طور ؟
یا در کلیسای جامع سانتیاگو ؟
یا در معبد کرکوی و آتشکده‌ی نوبهار بلخ ؟
یا در بتخانه‌ی سومنات هند ؟
یا در رودخانه‌ی زرد کنفوسیوس ؟
هرکجا می خواهی باش ،
آنقدر ها دور نرفته ای هنوز؛
زیرا قلبم به شدت می تپد.
آری ، خانه‌ی تو در اعماق دل من است .
اقامتگاه تو اینجاست.
راست می گویم ، به تو سوگند !
بی تو قلب من از حرکت می افتد.
و این ساده ترین دلیل برای مردمان روستاییست که فلسفه نمی دانند.

خدواوندگارا !

توعزیزی ومن ذلیل ،
توطبیبی و من علیل ،
گم گشته ام وتو دلیل ،
دستم بگیر و بنمایم سبیل .
من فقیرم وتو غنی ،
تو باقی و من فانی ،
من بنده ام وتو مولا ،
من نادان وتو دانا ،
زبونم وخوار و رسوا ،
هدایتم کن ای بهترین رهنما ،
یا مَن اِسمُهُ دوا و ذِکرُهُ شِفا . 

پروردگارا !

من همان برهنه ای هستم که  تو پوشاندی اش نخســـت ،
من همان گرسنه ای هستم که سیرش کردی و تندرست .
من همان غریبی هستم که در ملک تو پناهنده شدم ،
همان گمراهی هستم که تو رهنمونش شدی .
مسکینی هستم که خواندی و آرامشش دادی.
جنینی هستم که آفریدی و پرورشش دادی.
از هیچش برون آوردی و چشم و گوشش دادی  ؛
بزرگش کردی و عقل و هوشش دادی.
انصاف نباشد که یکی همچو ،
 نمک را بخورد باز نمکدان شکند
غره شود و عاصی و پیمان  شکند

پروردگارا !

ای قهّاری که مقهور  نمی گردی ،
ای جبّاری که مجبور نمی گردی ،
ای شاهدی که محجوب نمی شوی ،
ای غالبی که  مغلوب  نمی گردی .
ای مالکِ غیر مملوک ،
ای خـالقِ غیر مخلوق ،
ای حافظِ  غیرمحفوظ ،
ای رازقِ غیرمرزوق .

پروردگارا !

ای یگانه ، ای همیشه تنها ،
ای " من یَری " ، ای " لا یُری " .
ای احدِ لا شریک ،
ای صمدِ لا هلیک .
ای " لم یلد و لم یولد " ،
ای " هُواللهُ احد " .

پروردگارا !

ای نگهبان درماندگان ،
ای نگـــهدار افتادگان .
ای انیس آوارگـــــان ،
ای مونس بیچـــارگان.
ای  یاور بی یاوران ،
ای  باور آزادگــــان .
ای خــدای زندگان و مردگان ،
این منم از حقیر ترین بندگان .

خداوندگارا !

ای نگار عاشـقان ،
ای نشاط مشتاقان .
ای حامد و هم محمود ،
ای شاهد و هم مشهود .
ای انیس و هم ومونس ،
ای مقصد و هم مقصود.
ای مجیب و هم مجاب ،
ای حبیب و هم محبوب.
ای اول و هم آخر ،
ای طالب و هم مطلوب.

پروردگارا !

ای خداوندِ خبیروبصیر،
ای خداوندِ نذیر و بشیر.
ای رازقِ طفلِ  صغیر ،
ای راحـــمِ شـــیخ کبیر.
ای لا مُعینَ ولا وزیر ،
ای لا شَبیهَ و لا نظیر .
یا مَن هُوَ علی کلّ شیءٍ قدیر ،
ببخش بر عبدِ ذلیلِ خائفِ مستجیر.

خداوندا !

درخواست می کنم از تو به اسمِ اعظمت ، الله ؛
و به نام های مبارکت ، اسماءُ الحُسنی .
رحمان ورحیم ،
دانا وحـــکیــم ،
جبار وعظــیم ،
غفـــار و قدیم ،
عزیز وقــوی ،
اعــلی و علی ،
عادل و متــعال ،
خاـلق و بردبار ،
سُبّوح و سبحان ،
قُدّوس ومستعان ،
زنده و پاینــــده ،
پروردگار و پرورنده .

ایزدا !

اکنون که به بارگاه تو ره جسته ام ، نومیدم مکن ،
و الآن که به درگاه تو دل بسته ام تهدیدم مکن .
می خواهی کجا بروم ،
اکنون که منبع فیض و رحمت را باز یافته ام ؟
همه نیکی ها در آستان تو گرد آمده اند ،
و همه خوبی ها در داستان تو جمع شده اند.

کردگارا !

ستایش ویژه‌ی تو ،
و نیایش فقط برای توست .
هرگاه تو را می خــوانم اجابتم می کنی ،
وچون حاجتی می خواهم عنایتم می کنی.
بازگشتگان را بی واسطه قبول می کنی ،
وبازماندگان را بی ضابطه به منزل می رسانی.

الهی !

آزمونم به سختی ها مکن که بر آن فایق نیایم ،
وگرفتارم به عذاب ها نه ، اگرچه لایق آن باشم.

معبود من !

چگونه از تو بی نیاز توانم بود که من بنده‌ی ناقص و مسکینم ،
علیل و خوار و عاجز و مسـتکینم ،
ذلیل و پست ، ضعیف و مستجیرم ،
جاهل و بی مقدار و حقیرم ،
اسیرِ دست تقدیرم ،
وای بر من که با این همه ،
در پنجه‌ی هوای نفس اسیرم.

پروردگارا !

حالا که باز گشته ام ،
تو غفران کن تا من جبران کنم ،
تو آسان گیر تا من امان یابم .
قوتی ده تا معصیت پیش نیاید ،
همتی ده تا معذرت بیش نیاید .
توبه ام را نصوح قرار ده تا بازگشتم پر فتوح باشد.

خدایا !

گنهکاری را که برگناهایش پرده کشیدی ،
تبهکاری را که  خطاهایش نادیده انگاشتی ،
اعتراف می کند ، اما تاب نگاه کردنش بسوی تو نیست .
از خجالت آب می شود اما توان سربرکردنش نیست.
در آتش وجدان کباب می شود و یارای سخن کردنش نیست.
دیروز که با تو قهر بودم رسوایم نکردی ،
حالا که سرِآشتی کردن دارم ، هیهات !

وای بر من که ثروتی بذر تسویف شد ،
و سرمایه ای نذر تسریف.
عمرم تباه شد و رویم سیاه.
منتی بگذار و رحمتی پدید آر،
که بندگان توصیف تو نیک شنیده اند ،
وتو تعریف بندگان نیک می دانی.
ما بنده ایم ودر بند ، تو خدایی وقدرتمند.
اگر خوبم یا زشت ،
تو ام نموده ای کشت .
زنهار که بر کلک صنعتت سرِ انتقاد برداشت ،
و بر مِلک خلقتت درِ اجتهاد گشود.
خدایا !

این منم انسان !
همان که با ذوق تمام احسن تقویمش آفریدی ،
و با شوق تمام روح خویش بر او دمیدی.

پروردگارا !

ما رهروانِ منزل موعودیم .
می رویم تا به اصلِ خویش باز گردیم .
می رویم تا به تو برسیم ، که سالکان گفته اند :
" هرکسی کودورماند ازاصل خویش
باز جـــوید روز گار وصل خویش "

جاده دراز و کوه وکمر بسیار،
روزگاری پر از نشیب و فراز ،
نخستین پیچ های جاده اول جاده نیستند.
هدایتم کن که آهسته ، اما پیوسته این مسیر را بپیمایم.
در بند تعلق ها بسته نشوم و توهین دشمنان و تحقیر دوستان ؛
مذمت و محبت ایشان ،
بسته و خسته ام نکند ،
تا در شمار " الذینَ جاهدو فینا "  به  " نهدِینّهم سُبُلنا "  برسم.
کمکم کن تا این مسیر را با معرفت آغاز کنم ،
میانه ام را عافیت در دین و پایانه ام را بارگاه رحمت خویش قرار ده ،
تا در زندگی از هدایت یافتگان ،
هنگام مرگ از نجات یافتگان ،
و در قیامت از سپید رویان باشم ،
و کارنامه را به خیر وعافیت با دست راست تحویل بگیرم.

ــ  تمام شـــد در کابل ، افغانستان
 تاریخ 1 / 6 / 1390 خورشیدی
23  رمضان المبارک هـ. قمری
مصادف با شب روحـــــانی  قدر
شبی که برتر است از  الف ِشهر.
سـید علی موســوی سنگلاخی  ــ